آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
244
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
تالر به سكه رايج ايران ببرند . اين افراد رئال « 1 » اسپانيا را نسبت به تالر برتر مىدانند و با رغبت بيشترى مىپذيرند . مسكوكات مسين وضعى به شرحى زير دارند : هر شهر بزرگ سكهء خاص خود را دارد و در هيچ جاى ديگر جز در همانجا كه ضرب شده است اعتبار ندارد ، و اين اعتبار فقط براى يك سال است ، زيرا نقش روى سكه هر سال تغيير مىكند . اين نقوش و نشانهها عبارتست از گوزن ، بز كوهى ياكل ، اهريمن ، ماهى ، مار و از اين قبيل ، زمانى كه در شماخى بوديم يك شيطانك ، در كاشان يك خروس ، در اصفهان يك شير نر و در گيلان يك ماهى بر روى سكه نقش كرده بودند . حال اگر سال جديد حلول كند ، يعنى برابر تقويم ما در ماه فوريه قاز بيكىهاى سال قبل از اعتبار ساقط مىشود و حتى به زحمت دو عدد از آنها را با يك عدد سكه جديد تعويض مىكنند و بايد تمام سكههاى بىاعتبار در كوره ذوب شود و با نقش نشانههاى جديد دوباره رواج يابند و وارد بازار شوند . چونكه در اصفهان تجارت و معاملات بزرگى انجام مىگيرد ، كاروانسرا - هاى بزرگ وجود دارد كه مركز رفت و آمد و معاملات تجار عمده است . در مورد كاروانسرا قبلا شرحى داده شده است . بيرون از شهر در قسمت جنوبى ، نهچندان دور از پل « 2 » ، چارباغ قرار دارد كه قبلا به شكوه و زيبائى آن اشاره شده است و گفتيم كه در تمام ايران نظير آن را ديگر نديديم . وجه تسميهء چارباغ از آن جهت است كه به وسيلهء رودخانه صليبوار به چهارباغ « 3 » همسان تقسيم شده است . محيط آن يكچهارم مايل است و باغ به صورت
--> ( 1 ) - Real - سكه نقرهاى قديمى رايج در اسپانيا ، پرتقال ، برزيل و مكزيك . شايد ريال نيز ريشه از رئال داشته باشد - م . ( 2 ) - منظور پل اللّه ورديخان است كه به سى و سه چشمه ، سى و سه پل و پل چارباغ نيز معروف است - م . ( 3 ) - در مورد چارباغ به صفحات 194 و 195 سفرنامه كمپفر هم رجوع فرمائيد - م .